Navanethem Pillay, die dit jaar de Nobelprijs voor de Vrede krijgt, is "een van de vormgevers van het internationaal recht in Den Haag en een voorvechter van vrede en recht wereldwijd". Dat laat de Haagse burgemeester Jan van Zanen weten.

De Zuid-Afrikaanse Pillay is momenteel rechter bij het Internationaal Gerechtshof, dat in het Vredespaleis in Den Haag is gevestigd. Ze behandelt daar een zaak die Gambia heeft aangespannen tegen Myanmar, het vroegere Birma. Het regime in dat land wordt beschuldigd van genocide tegen de Rohingya-minderheid. Eerder was Pillay rechter bij het Internationaal Strafhof in Den Haag.

Volgens Van Zanen is de toekenning van de Nobelprijs aan Pillay "niet alleen een waardering van haar werk, maar een erkenning voor iedereen die wereldwijd werkt aan vrede en recht".

Amerikaanse strafmaatregelen

De rechters van het Internationaal Strafhof hebben de afgelopen tijd veel last van sancties. Door Amerikaanse strafmaatregelen zijn enkele rekeningen van het hof geblokkeerd. Rechters kunnen nauwelijks meer mailen en hun creditcards zijn geblokkeerd. Salarissen worden voor de zekerheid vooruitbetaald.

Het Noorse Nobelcomité verwees daar vrijdag ook naar: "De geschiedenis laat zien dat een wereld zonder wetten onrechtvaardig, onverstandig en onmogelijk is. Rechters, die de dunne grens tussen orde en chaos bewaken, verdienen onze lof. In een tijd waarin die rechters worden bestraft en hun instellingen worden aangevallen, hebben we mensen met moed, visie en vastberadenheid nodig, kwaliteiten die Pillay laat zien."

Van Zanen riep vorige maand op om het internationaal recht te blijven verdedigen. Volgens de burgemeester staat het Strafhof onder "toenemende druk" door de zware Amerikaanse sancties en "dat zou ons allemaal zorgen moeten baren". Hij wees erop dat "sommigen niet eens hun boodschappen kunnen doen."

Den Haag profileert zich als de internationale stad van vrede en recht. Naast het Internationaal Gerechtshof en het Internationaal Strafhof is Den Haag ook de thuisstad van de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW), die in 2013 de Nobelprijs voor de Vrede kreeg. Ook de opvolger van het Joegoslavië-Tribunaal zit in Den Haag, evenals een VN-gevangenis, het Permanente Hof van Arbitrage en de Europese diensten Europol (politie) en Eurojust (justitie). In Leidschendam staat het Hariri-Tribunaal en in Rijswijk het Europees Octrooibureau.

Bij de instellingen werken ongeveer 20.000 mensen, en volgens Den Haag levert hun werk indirect nog eens 20.000 banen op.